‘Ik wil geloven, maar het lukt me niet’, zei ze eerlijk met haar twintig jaar. Tot haar zestiende was ze met haar ouders meegegaan naar de kerk. Daarna had ze het in andere kerken geprobeerd. Nu was ze aangeschoven bij Het hart op tafel, een nieuw format voor kerkelijken en onkerkelijken. Om mensen de ruimte te bieden iets op tafel te leggen, wat al langer hoog of dwars zit. Of om iemand mee naar toe te nemen, met wie je in gesprek raakte over God en geloof maar op een bepaald punt vastliep. 

Die eerste keer zaten we met zeven mensen van uiteenlopende leeftijd en verschillende komaf aan tafel. Vlak onder de kansel met daarop de opengeslagen Bijbel. Een treffende symboliek, zo schoot even door me heen: wat er ook ter tafel komt, er is een Woord van hogerhand, dat al ons gevraag aankan. Sterker nog, zwart op wit worden we erdoor uitgenodigd van ons hart geen moordkuil te maken, maar ronduit te zeggen wat daarin omgaat. Aan verwarring en verlegenheid, aan twijfel en ongeloof. In de spanning van zo’n eerste keer gaf het ontspanning en ik dacht: laat maar komen…

Het kwam al gauw. De hamvraag van bovengenoemde twintiger: hoe kun je weten of God er is? Ze bidt en leest nog steeds in de hoop iets van God te vernemen – een prestatie op zich! – maar tot op heden zonder resultaat. Van meerdere kanten vond haar vraag bijval. Van een jurist die onkerkelijk is opgevoed, maar zich al meer verbaast over ongedachte wendingen in zijn leven en zich afvraagt of daar Iets/Iemand achter zit. Van een vijftiger van zwaar gereformeerde komaf, die na alles jarenlang vaarwel gezegd te hebben anderhalf jaar geleden een Godservaring opdeed waardoor ze opnieuw aanhaakte, maar die nu toch weer twijfelt of niet alles inbeelding is.

Met dat de vraag op tafel lag voelde ieder: hier staat of valt alles mee. Gaat het echt ergens over of blijft geloven iets van gissen, dromen of vluchten? In het laatste geval voelde het als een zinloze exercitie om nog langer energie te steken in de zoektocht naar God. Wat te zeggen? Eén van de andere deelnemers kwam met het vaak gehoorde antwoord: ‘Zeker weten doe je het nooit. Daar heet het ook geloof voor.’ Altijd als ik dat hoor, bezorgt het mij spontaan kromme tenen, omdat serieuze zoekers daarmee van de wal in de sloot belanden. Ik zag het ook bij die drie gebeuren: geen aha-Erlebnis, maar eerder een blik van ‘daar gaan we weer’. Daarom, nee en nog eens nee, zo is het niet! Ook al is het voor rijen kerkgangers de reden – gelukkig maar? – om niet bij de eerste de beste twijfel af te haken maar eenvoudig dóór te geloven zonder te zien.

Echte twijfelaars en zoekers, binnen en buiten de kerk, zijn er echter niet mee geholpen. Zij willen méér zekerheid en terecht. De bijbel heeft daar trouwens ook weet van. Al vanaf Abraham, de vader van alle gelovigen, blijkt het geloof een kwestie van ‘zeker weten en vast vertrouwen’ (zoals de Heidelberger catechismus dat eeuwen later zo weergaloos mooi samenvatte) te zijn. Overtuigd door (de sprekende) God raken mensen overtuigd van (de levende) God. Ik merkte iets van verrassing toen ik daar vanuit de bijbel en vanuit mijn eigen ervaring iets over verhaalde. Je zag iets op de gezichten van ‘het kan dus echt’. Tegelijk liet de volgende vraag zich raden: waarom overkomt de één het wel en de ander niet?

Die twintigjarige verwoordde het pijnlijk eerlijk: ‘Ik sta al heel lang open voor God, maar ik merk niets van Hem.’ Net als zij word ik daar niet vrolijk van, opstandig zelfs. ‘Als ik God was zou ik het wel weten’, reageerde ik recht uit mijn hart, ‘maar ik ben geen God en weet het dus niet…’ Wat onbeholpen voegde ik eraan toe: ‘De enige optie is blindelings doorgaan en geduld hebben met God, zo lang het je lukt…’

Onvoldaan en met een hart vol vragen ging ik naar huis. Diezelfde avond nog kreeg ik een mail: Heel erg bedankt voor de mooie avond, het geeft me weer wat lucht. Fijn om er met een “gediplomeerd gelovige” over te praten.

Misschien was er toch iets gelukt.

Paul Visser

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *